Thu01182018

Last update01:57:25 AM

Back You are here: Home सम्पादकीय कैदीबन्दी व्यवस्थापनमा समस्या

सम्पादकीय

कैदीबन्दी व्यवस्थापनमा समस्या

कारागारमा क्षमताभन्दा बढी कैदी–बन्दी, तिनीहरुको व्यवस्थापनमै समस्या । चितवनमा धेरै अघिदेखि दोहोरिई रहेको समाचार हो यो । मुलुकभरका सबै कारागारहरुले क्षमताको दोब्बर कैदी–बन्दी राखिरहेको अवस्थामा यो शिर्षकले त्यतिधेरै आकर्षित गर्दैन । तर, चितवनको सन्दर्भमा त्यो संख्या दोब्बर नभएर, चौबरभन्दा बढी छ । भरतपुर कारागारको असली क्षमता एक सय बीस हो, तर यो कारागारमा यतिखेर पाँच सय बढी कैदीबन्दी राखिएका छन् । तिनीहरुसँगै नाबालकहरु पनि कारागारभित्रै बस्छन् । भरतपुर कारागारमा रहेका कैदी–बन्दीमध्ये सबैभन्दा बढी गैडा मुद्दाका छन् ।
एकै ठाउँमा धेरै मानिसलाई थुनेर राखिनु यसै पनि सामाजिक, सामरिक र ब्यवस्थापकीय हिसावले उचित मानिदैंन । तिनको सुरक्षा ब्यवस्था गर्न र न्यूनतम् सेवा–सुविधा उपलब्ध गराउन एकातिर कारागार व्यवस्थापनलाई समस्या छ भने, अर्कोतिर खुल्ला ठाउँको अभावमा उनीहरुलाई सुत्न, बस्न, डुल्न, खान र अन्य गतिविधी गर्न झन् ठूलो समस्या छ । यति सम्मकी कारागारभित्रको फोहर पानी व्यवस्थापन गर्न पनि समस्या छ । कारागारभित्र ठाउँको अभावले विभिन्न सरुवा रोगका बिरामीहरुलाई पनि स्वस्थ्य मानिससँगै एउटै कोठामा राख्नुपर्ने बाध्यता छ । कारागारभित्र खानेपानी, शौचालय र सुत्ने ठाउँको अभाव हुँदा पालो लगाएर ती काम गर्नुपर्ने अवस्था छ । कारागारमा यतिखेर पचास भन्दा धेरै बिरामीहरु छन् तिमध्ये केही हेपाटाईटीस बी, एचआईभी पोजेटिभ, क्षयरोगजस्तो सरुवा रोगका बिरामी र केही क्यान्सर, उच्च रक्तचाप, मधुमेह र दमजस्तो नसर्ने तर गम्भिर खाले समस्या भएका बिरामीहरु छन् । स्थान अभावले तिनलाई स्वस्थ्य मानिससँगै राख्दा रोग फैलन सक्ने खतरा रहन्छ ।
देशैभरी कारागारमा क्षमताभन्दा बढी कैदी–बन्दी भएकाले सरकारले यसको ब्यवस्थापनमा खासै चासो नदिएको हुनसक्छ । चितवनमा स्वास्थ्यको सुविधा राम्रो रहेको भन्दै अन्य जिल्लाका बिरामीहरु कैदी–बन्दीहरु पनि भरतपुर कारागारमा आउन तँछाड मछाड गर्छन् । यसले भरतपुर कारागारमा अझ बढी चाप पर्ने अवस्था छ । तर, राज्यको नियन्त्रणमा राखिने बन्दीलाई मानवीय ब्यवहार गर्नु र उनीहरुलाई न्यूनतम् भएपनि सेवा–सुविधा प्रदान गर्नु राज्यको दायित्व हुन आउँछ । क्षमताभन्दा बढी कैदी–बन्दी राखिँदा सामान्य अवस्थामा पनि कारागार व्यवस्थापनमा समस्या आउँछ, त्यसमा पनि बिरामीका लागि विशेष ब्यवस्था नहुँदा त्यसले ठूलो समस्या ल्याउन सक्छ । केही बर्षयता भरतपुर कारागारमा कैदी–बन्दीको चाप बढेको बढ्यै छ, तत्कालै यसमा सुधार आउने सम्भावना पनि देखिँदैन । यस्तोमा भरतपुर कारागारको क्षमता बिस्तार गर्नु र थुनामा रहेका कैदी–बन्दीले पनि न्यूनतम् सुविधा पाउने अवस्था तयार गरिनुपर्दछ ।