Thu01182018

Last update01:57:25 AM

Back You are here: Home सम्पादकीय वरण्डाभार वनमा संरक्षण

सम्पादकीय

वरण्डाभार वनमा संरक्षण

तराईको वन क्षेत्रलाई महाभारत श्रृंखलासँग जोड्ने महत्वपूर्ण जैविक मार्गको रुपमा रहेको चितवनको बरण्डाभार वन दिनप्रतिदिन अतिक्रमण र वन्यजन्तुको निम्ति असुरक्षित बन्दै गएको छ । चितवनको मध्यभागमा पर्ने, भरतपुर भरतपुर महानगरपालिका र रत्ननगर नगरपालिकाको बीचमा रहेको बरण्डाभार वन तिब्रतर रुपमा भैरहेको शहरीकरण, जनसंख्या बृद्धि र औद्योगिकरणको कारण समस्यामा परेको हो । यस क्षेत्रमा विश्वसम्पदा सूचिमा सूचिकृत चितवन राष्ट्रिय निकुञ्ज र रामसार सूचिमा सूचिकृत बीसहजारी ताललगायत दर्जनौं तालतलैया रहेका छन् । जैविक विविधता संरक्षणका हिसावले यो मुलुकमै अत्यन्त जोखिमपूर्ण मानिएको छ । बरण्डाभार वनलाई छिचोलेर बनेको पूर्वपश्चिम राजमार्गमा सवारी साधनको अत्याधिक चाप छ । यसबाहेक पनि वरण्डाभारको वनलाई विभाजित गर्ने अन्य सडकहरु पनि छन् । वन क्षेत्रमा लगातार यातायातको साधन चलाउने र मानव ओहोरदोहोर गर्दा यहाँका जीवजन्तुलाई समस्या पर्ने स्वभाविकै हो ।
यहाँका संरक्षणप्रेमीहरु र सरोकारवाला निकायले बरण्डाभार वनको संरक्षणका लागि आवाज उठाएका छन् । वन संरक्षणका लागि महत्वपूर्ण कार्यहरु गरेका छन् तर तिनले खासै उपलब्धी हाँसिल हुन सकेको छैन । हुनतः मानव स्वयम् पनि जैविक विविधताको एउटा महत्वपूर्ण अंग हो तर मानवको कारणले नै सबैभन्दा धेरै वातावरणमा क्षय पुगिरहेको हुन्छ । वन्यजन्तुको कोरिडोरलाई छिचोलेर गएको राजमार्गले वन तथा वन्यजन्तुलाई समस्या र यसका शत्रुहरुलाई सहज बनाउने अवस्था आएको हो । बरण्डाभार वनमा परेको मानवीय चापले एकातिर वन विनाशलाई बढाइरहेको छ भने अर्कोतिर वातावरणमा असन्तुलन ल्याएको छ । सवारी साधनको आवाजले वन्यजन्तु तर्सने, राजमार्ग वारपार गर्दा यातायातका साधनले कुल्चेर मागर्ने गर्दछ । यसले जिल्लाको जल भण्डार, जंगल, जमिन र जीवजन्तुहरु प्रभावित पारिरहेको छ । संसारका अन्य प्राणीले यसबारेमा जानकारी राख्दैनन् र उनीहरुले संरक्षणका लागि योगदान गर्न सक्दैनन् । एउटा सचेत प्राणीका हिसावले मानिसले वातावरणमा पुग्ने हानी अथवा फाईदा हुने कुराको लेखाजोखा गर्न सक्दछ र गर्नुपर्दछ ।
संरक्षण क्षेत्रमा अहिलेसम्म हाँसिल गरिएका अनुभवले स्थानीय जनताको सक्रीय सहभागिता विना दिगो संरक्षण सम्भव हुँदैन । त्यसका लागि स्थानीय जनतालाई सचेत तुल्याउनु र संरक्षणको भावना जागृत गराउन जरुरी रहन्छ । मानिसले पुल पुलेसो, बाटोघाटो र निर्माण कार्य गर्दा पनि वातावरणमैत्री बनाउने प्रयत्न गर्नु पर्दछ । तर, सामान्य मानिसले यस्तो कुरा बुझ्दैनन्, बुझ्न चाँहदैनन् । उनीहरुलाई जैविक विविधताको बारेमा बुझाउने र संरक्षण कार्यमा सहभागि गराउनु आजको आवश्यकता हो । स्थानीय जनता, सामुदायिक वन, जिल्ला वन कार्यालय, यहाँका संरक्षणकर्मीहरु र सरोकारवाला निकायको सक्रीय सहभागिता हुनसके थोरै भएपनि वन र वन्यजन्तुको संरक्षण गर्न सकिन्छ ।