Sun01212018

Last update01:57:25 AM

Back You are here: Home फिचर माग स्थानीय निर्वाचनको

फिचर

माग स्थानीय निर्वाचनको

शालिग्राम नेपाल
‘घर नजिकै बाटोमा खाल्टो भएको धेरै भयो तर मर्मत हुन सकेको छैन । हामीले कसलाई भन्ने ?’ पश्चिम चितवनको साविकको पार्वतीपुर गाविस वडा नम्बर पाँचकी कान्छी तामाङले भनिन्, ‘पहिला वडाका नेता हुन्थे, भन्न सजिलो थियो । अहिले नेता छन् तर काम हुँदैन । नेतालाई भन्यो नगरपालिका कार्यालयले मान्दैन, हामी निर्वाचित भएर गएका छैनौँ भन्छन् । यस्तो समस्या कति भोग्नु ?’
‘चुनाव चुनाव भनेको धेरै भयो तर भएको छैन’ शुक्रनगर लेवर नगरका रामप्रसाद सापकोटाले भने, ‘संविधान सभाको चुनाव भयो तर गाविस र नगरपालिकाको भएन । स्थानीय तहको चुनाव भएमात्र हाम्रा कुरा सुन्ने थिए ।’
‘हाम्रो बारीमा लगाएको बाली जनावरले खाएर हैरान पारेको छ । यो समस्या कस्ले बुझ्ने ?’ उनले भने, ‘सांसदलाई भेट्न वर्षदिन कुर्नु पर्छ, त्यो पनि ठेगान छैन । हामीले आफ्नै गाउँबाट नगरपालिकामा जिताएर पठाउन पाए सजिलै भेट्न पाइने थियो । हाम्रा गुनासा सुन्ने नेता हाम्रै गाउँमा हुनु पर्छ । त्यसको लागि स्थानीय तहको निर्वाचन आवश्यक छ ।’ 
पार्वतीपुरको लमजुङचोक नजिकैकी सुन्तली लामाको भनाई पनि उस्तै छ । ‘घर अगाडिको बाटोमा धुलो उडेर बस्न हँुदैन । पिच गर्ने कुरा कसैले गर्दैन । बाटो बनाउनेलाई मात्र भोट दिन्छु भनेको, चुनाव आएको छैन’ उनले भनिन्, ‘गाउँगाउँमा चुनावजस्तै गरी पार्टीको कुरा सुनाउन आएका छन् तर काम भएको छैन । चुनाव भइदिए हाम्रा गुनासा राख्ने ठाउँ पाइने थियो कि ।’
‘दुई पटक चुनावमा जिताएर पठायौँ, गाउँको विकास भने भएको छैन’ अर्का स्थानीय गोपी पौडेलले भने, ‘खानेपानी, सिँचाइ, समयमा मल र बीउ दिन सक्ने नेतालाई मेरो भोट दिनु पर्ला भनेको, निर्वाचन कहिले हुने हो ?’ 
उनकोजस्तै विचार छ गुञ्जनगर गाविस वडा नम्बर चारका गोविन्दप्रसाद पौडेलको । ‘अब स्थानीय तहको चुनाव आवश्यक भइसकेको छ । संविधान बन्यो । देशले एउटा गति लिन थालेको छ । अब गाउँ र नगरको निर्वाचन आवश्यक छ । स्थानीय निर्वाचन नभएसम्म यो अस्थितरता कायम रहन्छ’ उनले भने, ‘हामी किसानी हौँ, कृषकको समस्यालाई समाधान गर्न सक्ने स्थानीय नेता चाहिन्छ । त्यसको लागि गाउँमा निर्वाचन हुनै पर्छ ।’
सोही स्थानका व्यावसायिक किसान हरिप्रसाद पौडेललाई पनि किसानको समस्या सुनिदिने नेतालाई भोट हाल्ने योजना छ । व्यावसायिक तरकारी खेती गर्दै आएका उनले उन्नत जातको बीउ, बजार भाउ पाउने व्यवस्था, विपदका कारण क्षति भए राज्यबाट राहतको व्यवस्था, मलको व्यवस्था गराउन सक्ने नेता अबको आवश्यकता भएको उनले बताए । ‘हिजो पनि संसदीय निर्वाचनमा भोट दिएर जितायौँ, केही काम भएन’ उनले भने, ‘आज पनि त्यस्तै निर्वाचन भयो भने अवस्था उस्तै हो । हाम्रो समस्या बुझ्ने नेता भएन भने गाउँको विकास हँुदैन ।’
‘संसदीय निर्वाचनले मात्र गाउँघरको समस्या समाधान हँुदैन’ नारायणगढ बेलचोकका लक्ष्मण शर्माले भने, ‘गाउँको विकास जनताको समस्या सुन्नको लागि स्थानीय तहको निर्वाचन नै चाहिन्छ । नगरपालिकामा जनप्रतिनिधि नहुँदा हामीले धेरै समस्या भोग्नु परेको छ । ती समस्याको समाधानको लागि हामीले रोजेको नेता सम्बन्धित निकायमा पुग्नै पर्दछ । निर्वाचन किन गर्दैन सरकारले ? यो हाम्रो प्रश्न हो ।’
‘स्थानीय तहको निर्वाचन नभएसम्म अस्थितरता कायम रहन्छ’ भरतपुर उपमहानगरपालिकाका एक अधिकृतले भने, ‘नगरको विकासको लागि स्थानीय तहको निर्वाचन आवश्यक पर्दछ । कर्मचारीले मात्र जनताको सबै कामको जिम्मेवारी लिएर हिँड्नलाई गाह्रो पर्दछ । हामीले पाएको जिम्मेवारी पूरा गरेका छौं तर पनि विकास निर्माणको लागि जनप्रतिनिधि सबैभन्दा राम्रो माध्यम हो ।’
‘जनताको काम गर्नको लागि जनप्रतिनिधि नै चाहिन्छ’ उनले भने, ‘कतिपय कुराहरु हामीले गर्न सक्दैनौँ । त्यो काम जनप्रतिनिधिले मात्र गर्न सक्दछन् । कर्मचारीलाई दबाब दिइन्छ तर के गर्नु ?’ 
लोकतन्त्रको सुन्दर पक्ष नै निर्वाचन भएकाले अब स्थानीय तहको निर्वाचन अत्यन्त आवश्यक भइसकेको नेकपा एमालेका जिल्ला अध्यक्ष कृष्णभक्त पोखरेलले बताए । नेपालको संविधान २०७२ ले पनि तीन तहको निर्वाचन आउँदो माघ सात गतेभित्रै गर्नु पर्ने प्रावधन तोकेकाले निर्वाचनमा जानुको विकल्प नभएको उनले बताए ।
‘हामी निर्वाचनको पक्षमा छौँ’ उनले भने, ‘यो वा त्यो बहानामा निर्वाचन नहुने वातावरण आवश्यक छैन ।’ गाउँ, जिल्ला र देशको विकास र समृद्धिको लागि निर्वाचन नै उपयुक्त माध्यम भएको उनको भनाइ छ । 
‘संविधान निर्माणपछि देशले एउटा बाटो लिएको छ’ पूर्वअर्थमन्त्री सुरेन्द्र पाण्डेले भने, ‘स्थानीय निकाय, प्रदेश र संसद तीनै तहको निर्वाचन अबको आवश्यकता हो । संविधानले पनि यही बोलेको छ । जनताले अब निर्वाचनको माग गर्न थालेका छन् । सरकारले अविलम्ब निर्वाचनको मिति तोकेर निकास दिनु पर्दछ ।’
निर्वाचन केन्द्रीत कार्यक्रमहरु पार्टीले सञ्चालन गरिराखेका छन् । नेकपा एमाले, नेपाली काँग्रेसले जनतामाझ घरदैलो तथा भेटघाट कार्यक्रमलाई तिब्रता दिएको छ । नेकपा एमालेले जनपरिचालन तथा घरदैलो कार्यक्रम चलाएको छ भने नेपाली काँग्रेसले पनि गाउँघरमा पुगेर आफ्ना पार्टीका एजेण्डाहरु जनता माझ राखेको छ ।
संविधान सभाको निर्वाचन दुई पटक भइसकेको छ । तर दुई दशक पुग्दा पनि स्थानीय तहको निर्वाचन हुन सकेको छैन । गाउँघरको सानादेखि ठुला कामहरु स्थानीय नेताहरुले नै पूरा गर्न सक्दछन् । संसदीय निर्वाचनले गाउँको समस्या सुन्ने फुर्सद हुँदैन । उनीहरुलाई राष्ट्रिय राजनीति र समस्याको विषयमा ध्यान केन्द्रित गर्नु पर्ने हुन्छ । त्यसैले गाउँ, नगर र जिल्लाको विकासका लागि स्थानीय तहको निर्वाचन आवश्यक भएको स्थानीयहरुले बताएका छन् ।
अहिले राजनीतिक दलहरुले गाउँघरमा चलाएको पार्टीको अभियानको क्रममा सहभागी भएका तथा नभएकाहरुको एउटै मत छ, निर्वाचन भएर निकास मिलोस् । अस्थिर राजनीतिक अवस्थाबाट मुक्ति पाइयोस् ।